Omiai
Birbirine bakmak manasına gelen “omiai”, evlenmeyi düşünen kişilerin tanışıp görüşmesi için genelde çöpçatanlar tarafından ayarlanan buluşmalardır.
Bu görüşmeler ayarlanırken tarafların aynı statüde olmalarına, birbirlerine sosyal, gelir, dış görünüş, aile statüsü, eğitim gibi konularında yakın olmalarına çalışılır.
Gençler çok itibar etmese de, toplumun evlenmeyen kesiminden 25ini geçmiş bayanlara evde kalmış muamelesi yapması, 30 yaşını geçmiş erkeklere de bu yaşa gelmiş sorumluluk almamış muamelesi yapılması çevresinde uygun aday bulamayanlara “omiai” görüşmelerini cazip kılmaktadır. Tabii artık bu rakamlar bir 5er yıl daha atmışsa da evlenip boşananların da “markette” olduğu düşünülürse ortada azımsanmayacak bir adaylar grubu vardır. Samuray dönemlerinin favori evlilik yöntemi günümüzde Japonya’daki evliliklerin %20-30 arasını oluşturmaktadır. Gençler bu yöntemdense daha çok grup randevuları denen 3- 5 erkeğin aynı sayıda kızla buluşması gibi daha az resmi ve ailelerin işin içinde olmadığı yöntemleri tercih etmektedir. Yine de çoğu televizyon dizisinde saygın bir gelenek olarak değinilir ve kullanılır. (Özellikle de ana karakterlerden birinin annesi büyük ihtimal elinde bir omia adayı dosyasıyla evladına şuna bir baksan şeklinde görünür.)
Omiai’ı Nakado adı verilen bir arabulucu organize eder. Profesyonel nakadolar olduğu gibi ailenin bir yakını da bu görevi üstlenmiş olabilir.
Nakado’nun görevleri arasında özellikle ilk başta ailelerin ve potansiyel damat ve gelinin birbirlerine tanıtılmasında, buzların kırılmasında rol oynamak, taraflar arasında iletişimi sağlamak ve gerektiği durumlarda evlilik sonrası destek de vermektir. Nakado’nun varlığı hem utangaç adayların yardımcısıdır hem de tarafların direk birbirleriyle muhattap olmamasını sağlar ve evliliğin detayları olsun ya da olumsuz görüşler olsun bildirilirken tabiri caizse yüz göz olunmamasını sağlar. Evlilik sonrası destekten kasıt ise ciddi sorunlarda ya da boşanma işlemlerinde yardımcı olunmasıdır. Bu kadar iş içinde bulunmaları nedeniyle bazı evliliklerden para kazandıkları bile olur, ama genelde bunu para için yapmazlar.
Omiai aşamalarından bahsedelim,
İlk önce birilerinin bu işe girişmesi lazım ki bu genelde çocuklarının evlilik çağı geldiği halde herhangi bir evlilik belirtisi göstermediğini düşünen aileler olur. İlk başlarda yakın çevrelerine soruyor olabilirler, ama sürecin başlaması nakado’ya başvuru ile olur.
Aile nakado’dan adayların resimlerini ve rirekisho denilen kısa özgeçmişlerini alır. Rirekisho’da yaş, sağlık durumu, eğitim, meslek, ailesinin ve kendinin evlilik durumu gibi bilgiler vardır. Aday ve ailesi (ki genelde anne olur bu) adayların ilk bakışta eğitim ve meslek durumuna bakarak bir favor listesi oluştururlar ve nakado’dan listelerindeki isimleri araştırmasını isterler. Bu araştırma işlemi tanıdıklara sorma, dükkancılara sorma gibi masum olabileceği gibi özel detektiflik ajansları kullanımına kadar yolu vardır.
Eğer bir olumsuzluk görülmezse adaylardan uygun olduğu düşüneli ile bir görüşme “miai” ayarlanma aşamasına geçilir. Bu aşamadan önce adaylar birbirlerine fotoğraflarını göndererek ilk görüşte yaşanabilecek hayal kırıklıklarını ve buna bağlı tatsız redlerin önüne geçmiş olurlar. Miai zaman ve yerine nakado karar verir. Bu günlük bir buluşmadır, aileler de vardır. Nakado kısaca iki tarafı tanıtır, aileler havadan sudan konuşur, bazen konuşma adaylara sıçrar, ama onlar zaten biraz yanlız kalın da birbirinizi tanıyın denerek başka yere gönderilirler.
İlk görüşme olumlu geçerse bir kaç “odeto” adı verilen buluşma da olur. Genelde 3.de evlilik kararı olup olmayacağı belli olur. Görüşme olumsuzsa, karşı tarafı red etmenin de belli standartları vardır. Ama sonuçta red etseniz bile bunu karşı tarafa siz söylemek zorunda değilsiniz